KKTC Aklama Önleme Yasası (1/2024): işletmeler ve meslek mensupları için yükümlülükler
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde suç gelirlerinin aklanmasını önleme rejimi, 1/2024 sayılı yasayla yenilendi. Bu yazı, işletmeleri ve meslek mensuplarını bağlayan yükümlülükleri özetler. Bilgiler yasanın Resmi Gazete'de yayımlanan metnine dayanır.
Yasa ve kapsam
Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası (1/2024), Resmi Gazete'de 4 Ocak 2024 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi ve önceki 4/2008 sayılı yasayı yürürlükten kaldırdı.
Yükümlüler kimlerdir?
Yasa, aklama riskiyle karşılaşabilecek geniş bir kesimi yükümlü sayar:
- Bankalar ve finansal kuruluşlar
- Muhasip ve murakıplar ile vergi danışmanları
- Belirli finansal ve taşınmaz işlemlerde avukatlar
- Trust ve şirket hizmet sağlayıcıları
- Emlakçılar ve emlak şirketleri
- Kuyumcular ve değerli maden, taş ticareti yapanlar
- Şans oyunu salonları ve bahis hizmeti sağlayıcıları
- Kripto varlık hizmet sağlayıcıları
- Motorlu araç satıcıları
- Kamu kurum ve kuruluşları
MABEB ve Kurul
KKTC'nin mali istihbarat birimi, Maliye Bakanlığı bünyesindeki Mali Bilgi Edinme Birimi (MABEB) olarak kurulmuştur; şüpheli işlem bildirimlerini toplar ve değerlendirir.
Temel yükümlülükler
- Kurumsal aklama önleme politikaları ve risk değerlendirmesi oluşturmak
- Müşteri tanı ilkesi çerçevesinde kimlik tespiti ve teyidi yapmak
- Şüpheli işlemleri MABEB'e bildirmek
- Kayıtları saklamak
- Bir uyum görevlisi atamak ve personele eğitim vermek
Kimlik tespiti eşikleri
Kimlik tespiti, sürekli iş ilişkisinin kurulmasında ve aşağıdaki tek seferlik işlemlerde zorunludur:
| İşlem | Eşik |
|---|---|
| Sürekli iş ilişkisi | Tutar aranmaz |
| Tek seferlik işlem | 10.000 EUR ve üzeri |
| Şans oyunu ve bahis | 2.000 EUR ve üzeri |
| Elektronik fon transferi | 1.000 EUR ve üzeri |
| Şüphe bulunması halinde | Tutar aranmaz |
Şüpheli işlem bildirimi
Şüpheli bir işlem tespit edildiğinde bildirim derhal yapılır. İşlemden vazgeçilmesi halinde en geç izleyen iş günü içinde bildirim yapılması beklenir.
Cezalar
İdari para cezaları aylık brüt asgari ücretin katları olarak belirlenir:
| İhlal | İdari para cezası |
|---|---|
| Uyum görevlisi ve eğitim yükümlülükleri | Aylık brüt asgari ücretin 15 katı |
| Kimlik tespiti, risk, bildirim ve kayıt yükümlülükleri | Aylık brüt asgari ücretin 30 katı |
| İhlalin sürmesi | Ceza iki katına çıkar |
Aklama, terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının finansmanı suçlarında 200.000 EUR'ya kadar para cezası ve 15 yıla kadar hapis cezası öngörülebilir.
Sıkça sorulan sorular
Muhasebe ve denetim büroları bu yasaya tabi mi?
Evet. Muhasip ve murakıplar ile vergi danışmanları açıkça yükümlüler arasında sayılır.
KKTC'nin mali istihbarat birimi MASAK mı?
Hayır. KKTC'nin birimi MABEB'dir (Mali Bilgi Edinme Birimi). MASAK Türkiye'nin birimidir ve farklı bir yasaya tabidir.
Kimlik tespiti hangi tutarda zorunlu olur?
Sürekli iş ilişkisinde tutar aranmaz; tek seferlik işlemlerde 10.000 EUR ve üzeri işlemlerde zorunludur. Şüphe halinde tutar aranmaz.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yükümlülükler ve cezalar mevzuatla değişebilir. Büronuza özel uyum programı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.